Winicjatywa zawiera treści przeznaczone tylko dla osób pełnoletnich.

Treści na Winicjatywie mają charakter informacji o produktach dostępnych na rynku a nie ich reklamy w rozumieniu Ustawy o wychowaniu w trzeźwości (Dz.U. 2012 poz. 1356).

Winicjatywa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.

Zapisz się do naszego newslettera!

Dowiedz się przed innymi o najlepszych winach, promocjach i degustacjach.

Opuść stronę

Polub nas na Facebooku! Bieżące informacje, ciekawostki i konkursy.

Katalonia a sprawa wina

Komentarze

Gdy piszę te słowa, jeszcze nie wiadomo, czy Katalonia – zgodnie z zapowiedzią – 3 października 2017 roku jednostronnie ogłosi niepodległość i oderwie się od Królestwa Hiszpanii. Jeśli tak się stanie, ważkie konsekwencje dotkną też winiarstwo. Hiszpania bez Katalonii utraci już wszelkie szanse na pierwsze miejsce na świecie pod względem produkcji wina (w ostatnich latach walczyła o nie z Włochami), zaraz straci też pierwsze miejsce pod względem areału winnic (na rzecz Chin). Przede wszystkim zaś straci lokomotywę swojego eksportu, który w ostatnich latach ratował całe winiarstwo przed totalną zapaścią. Katalonia produkuje tylko 8% hiszpańskiego wina, lecz odpowiada za 25% eksportu (650 mln € – prawie tyle samo co cała La Mancha, największy region winiarski świata) i w ostatnich latach ten udział zwiększała, a średnia cena wina katalońskiego należy do najwyższych w Hiszpanii. Katalonia jest też jedynym regionem, gdzie powierzchnia upraw winorośli rośnie, co w borykającej się od lat ze sporą nadprodukcją Hiszpanii jest ewenementem. No i jakość. Przesadą byłoby stwierdzenie, że jest w Katalonii wyższa niż gdziekolwiek indziej w Hiszpanii – niemal wszystkie jej regiony poczyniły w ostatnich latach duże postępy – lecz takie apelacje jak Priorat, Montsant czy Costers del Segre, a zwłaszcza Cava znaczą w iberyjskim winiarstwie znacznie bardzo wiele. Czy Katalonia poradzi sobie na światowych rynkach jako samodzielny kraj winiarski, to już inna kwestia, zależna m.in. od członkostwa w Unii Europejskiej i umów handlowych. Nie ulega jednak wątpliwości, że miałaby na starcie o wiele zdrowsze winiarstwo, mniej niż w Hiszpanii uzależnione od spółdzielni, wielkich hurtowników i sprzedaży „granel”, czyli marnych win stołowych luzem za bezcen (średnia cena w Extremadurze w 2015 roku – 0,37 € za litr!).

Wartość eksportu win hiszpańskich wg regionów (2015). © Min. Gospodarki Hiszpanii.

Gdy zwiedza się katalońską prowincję, widać jasno, że Katalonia na dobrą sprawę już jest niezależnym państwem. Ma własne szkolnictwo, służby, media. W miasteczkach w Prioracie pasiasta narodowa flaga wisi na każdym domu, nie spotkałem nikogo, kto mówiłby po kastylijsku. Sprzedaż do innych części Hiszpanii (od lat pikującą, bo Katalończycy są sekowani, a ich wina są przedmiotem miękkiego bojkotu) nazywa się „eksportem”, a Madryt psychologicznie jest miejscem równie bliskim tubylcom co Szanghaj. Skupienie na sobie, na własnej tożsamości, a z drugiej strony na Europie jako wspólnym domu jest totalne. Nie spotkałem żadnego winiarza (poza jednym Anglikiem), który nie deklarowałby głosowania za niepodległością – jestem przekonany, że w takiej Porrerze czy Gratallops za oderwaniem się od Hiszpanii padło 100% głosów. Albert Costa z kultowej (i silnie związanej z katalońską historią najnowszą) winiarni Vall-Llach uderzał wręcz w patetyczne narodowowyzwoleńcze tony, mówiąc o „walce, którą będziemy toczyli do końca”. Mój przewodnik po Prioracie, niejaki Lluís, 50-latek, udzielający się w apelacyjnym konsorcjum jako wolontariusz, był jeszcze dosadniejszy: „Niepodległość to dla nas, Katalończyków sprawa najważniejsza, sprawa honoru, sprawa jestestwa. Czekamy na nią całe życie i teraz wreszcie ją osiągniemy. Nikt nas nie powstrzyma”.

Flaga Katalonii powiewa nad każdym miasteczkiem w regionie. © Wojciech Bońkowski.

Taką motywację trudno będzie przezwyciężyć – nieważne, czy siłą, czy perswazją. Czy do secesji dojdzie w najbliższym czasie, jak prorokował to Lluís – trudno orzec. Na razie wszyscy Katalończykom współczują, lecz nikt głośno w Europie nie popiera postulatu niepodległości, a bez wsparcia z zewnątrz trudno będzie nowemu państwu funkcjonować. Litwa i Słowenia jednak też ogłaszały niepodległość wbrew obowiązującym konstytucjom i doczekały się w końcu uznania. Na razie głównym problemem są politycy – rząd kataloński prze naprzód, nie dbając już nawet o pozory demokratycznych procedur, zaś siłowa akcja Madrytu z ostatniej niedzieli wydaje się początkiem końca rządzącej Hiszpanią od 40 lat (na zmianę z lewicową PSOE) prawicowej Partii Ludowej. Po tym, co przeżyło na ulicach albo zobaczyło na ekranach, trudno sądzić, że głos na tych skorumpowanych postfrankistowskich dinozaurów odda pokolenie dzisiejszych 30-latków. 

Najrozsądniej w czasie całej awantury zachowywała się burmistrzyni Barcelony Ada Colau. Sprzeciwia się ona secesji Katalonii (w kosmopolitycznej Barcelonie ruch niepodległościowy ma najmniejsze w całym regionie poparcie), ale też bez ogródek określiła premiera Rajoya jako tchórza i wezwała do natychmiastowego wycofania policji z miasta. Tylko dialog, żadnych siłowych rozwiązań – cierpliwie powtarza Colau, a pod takim programem z pewnością podpisałaby się konstytucyjna większość. Zaledwie 43-letnia aktywistka nigdy nie należała do partii politycznej, wywodzi się z ruchów miejskich. W politycznych sukcesach Colau czy jej rzymskiej odpowiedniczki Virginii Raggi, a generalnie – obywatelskich ruchów takich jak Podemos w Hiszpanii widać jasną paralelę do dzisiejszego winiarstwa. 

Nigdzie kryzys finansowy ostatniej dekady nie uderzył w wino tak mocno jak w Hiszpanii. Ludzie tracili dobrze płatne posady z dnia na dzień i tym samym z dnia na dzień przestali pić owe wypasione beczkowe „projekty” z Riojy, Ribery i Prioratu, które władały do tej pory hiszpańską wyobraźnią. Runęła winiarska ekonomia oparta na dużych inwestycjach, koncernowej dystrybucji, marketingu „aspiracyjnym”. Gwałtownie natomiast skoczyła sprzedaż wina luzem, w kartonach albo najtańszych etykiet że spółdzielni. Z czasem wystartowało wiele nowych przedsięwzięć – paru młodych ludzi skrzykuje się, żeby zabutelkować tysiąc sztuk lekkiego, młodego, radosnego wina z jakiegoś mniej znanego miejsca; nie mają własnych winnic, grona biorą od wujka albo kupują od sąsiada, nie mają nawet własnej winiarni – kadzie i beczki wynajmują od jakiejś większej firmy. Sprzedają po znajomych knajpach, na kiermaszach. Zero inwestycji (bo nie ma z czego), zero kosztów, niskie marże i niskie ceny (bo wyższych rynek nie łyknie). Zarobek reinwestuje się od razu, najczęściej w pierwsze własne parcele albo replikuje projekt w innym regionie. Tacy winiarze – a są już ich w Hiszpanii setki, niekiedy rozwijają się w całkiem ambitne posiadłości, jak znane i u nas Coca i Fitó czy Portal del Montsant – mało lub wcale uczestniczą w tradycyjnym rynku wina z jego strukturami władzy, opierają się na bezpośredniej sprzedaży konsumentom i nawiązują z nimi obustronny dialog. Zmienia się wtedy smak samych win, które w całej Hiszpanii stały się lżejsze, świeższe, bardziej bezpośrednio owocowe, kwasowe, mineralne, pijalne i mniej beczkowe, a do tego oczywiście tańsze. Pod względem filozofii smaku bardziej dziś przypominają regionalne wina francuskie czy włoskie, niż tradycyjne hiszpańskie. Odkrywanie nowych apelacji czy wręcz całych regionów, jak Kantabria, Baskonia czy Andaluzja, też wymownie przełamuje rządzący dotąd gustami kartel Riojy i północnej Kastylii. Gdy Rajoy zbrojnym ramieniem usiłuje powstrzymać odśrodkowe tendencje, one w hiszpańskim winiarstwie już dawno stały się faktem. 

Jeden z flagowców „Nowej Hiszpanii”.

Ci winiarze nowej fali chodzą w podartych dżinsach i jeżdżą starymi jeepami, zimą zwiedzają Burgundię, wieczorem jedzą karczochy i wodorosty w restauracjach z gwiazdkami Michelina albo takich, które już z nich zrezygnowały. Zamiast beczek sięgają po betonowe jaja, zamiast Tempranillo – po Graciano, Sumolla i Maturanę. Winiarską przeszłość, wykuwaną przez pokolenie dzisiejszych premierów, odkreślili grubą kreską. Nie mam wątpliwości, że głosują na Podemos, pikietują pod referendalnymi komisjami, a jutro zmienią ideowy krajobraz Hiszpanii na dobre. 

Komentarze

Musisz być zalogowany by móc opublikować post.

  • Doskonały tekst Panie Wojtku. Nie należy zapominać, że import z krajów trzecich spoza UE, dla nas importerów jest znacznie bardzie kosztowny. Samostanowienie TAK, ale jak najszybciej trzeba aplikować do UE.

    • Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      (Winicjatywa)

      Łukasz Niedlich

      A dlaczego import spoza UE do Polski jest bardziej kosztowny? Jeśli nie ma cła i wyższych kosztów transportu, to koszt powinien być zbliżony.

      A co do członkostwa w UE to myślę że Katalonia wystąpi o nie jeszcze zanim wystąpi z Hiszpanii ;-)

      • Zdjęcie profilowe Marek Hnatyk

        Wojciech Bońkowski

        Panie Wojciechu , niestety w momencie kiedy Pan przestaje komentować sprawy związane z winem a zaczyna politykę to zamiast trzeźwego myślenia zaczyna Pan kierować się jakimś lewicowo-katalońskim „wishful thinking”. Żadnej secesji nie bedzie, władze w Hiszpanii na to nie pozwolą bo już w kolejce czeka kraj Basków i nikt w EU nie uzna ewentualnej niepodległości bo kilka ważnych krajów ( Niemcy,Włochy, Belgia, Francja) mają na tym zbyt dużo do stracenia w kontekście własnych problemów sececjonistycznych.
        Jeśli Pan myśli że do jakieś secesji Katalonii może dojść to proszę odpowiedzieć sobie na podstawowe pytania: Ile żołnierzy do obrony niepodległości moze wystawić Katalonia żeby przeciwstawić się armii Hiszpańskiej? i jakie kraje by stanęły by militarnie w obronie Katalonii?
        Niepodległe kraje to są tylko kraje które po ogłoszeniu niepodległości umiały te niepodległość obronić.
        To całe gadanie o niepodległości Katalonii to są jakieś rojenia ludzi odurzonych katalońskim winem.

        • Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
          Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
          (Winicjatywa)

          Marek Hnatyk

          Drogi Panie Marku, wszyscy na Winicjatywie stęsknili się za Pana protekcjonalizmem. Cieszę się też, że ma Pan oryginalne rzeczy do powiedzenia na temat Katalonii. A propos obrony wojskowej to przypominam wspomniany w tekście przykład Słowenii i Litwy – dwóch, jak wiadomo, militarnych potęg. Pozdrawiam trzeźwo.

  • Nie będę płakał po alta expresion ;)

  • Zdjęcie profilowe Wiesław Smyk

    To teraz p. Wojtku prosimy o artykuł z analizą tego zdarzenia „Pożary strawiły już jedną trzecią winiarskiego raju. Ceny wina mogą poszybować w górę”. Chodzi oczywiście o Kalifornię. Jakoś kalifornijskie wina nie za często trafiały na mój winny stolik, ale zinfandelem Woodhaven California z przyjemnością raz na jakiś czas uszczęśliwiam siebie i moich znajomych.

    • Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      (Winicjatywa)

      Wiesław Smyk

      Nie znamy jeszcze rozmiarów dramatu, dopiero za parę dni to się wyjaśni. Zbiory z 2017 roku paradoksalnie nie będą tym mocno dotknięte bo 80–85% winogron już zebrano. Jedynie w najdłużej dojrzewających miejscach winogrona były jeszcze na krzaku (inna sprawa że to zwykle miejsca najlepsze właśnie w Napa Valley).
      Globalnie jednak wpływ na rynek nie powinien być duży, ten rocznik w Kalifornii miał być bardzo obfity, główne centrum produkcji ilościowej (Central Valley) w ogóle nie jest dotknięte pożarami, a poza tym wielkość produkcji należy rozpatrywać w średnim i dłuższym okresie – z roku na rok zawsze pojawiają się spore fluktuacje.

    • (Blogger)

      Wiesław Smyk

      Chyba tutaj istotniejsze będzie, jak duże będą zniszczenia winnic i po jakim czasie nowe nasadzenia dadzą odpowiedniej jakości plony. Dopóki nie wiadomo, ile hektarów spłonęło, dopóty nie będzie wiadomo, jak duży wpływ na produkcje będą miały te pożary.

    • Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      (Winicjatywa)

      Wiesław Smyk

      Dzisiaj szacowny Time był uprzejmy zgodzić się z naszą analizą sprzed paru dni: „The impact on the broader market for California wines might not be as severe as some people think.”
      http://time.com/money/4978712/napa-fire-california-wine/

    • Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      Zdjęcie profilowe Wojciech Bońkowski
      (Winicjatywa)

      Sebastian Bazylak

      Na razie bym do tego większej wagi nie przywiązywał – to tylko zapowiedzi, korzystające zresztą z ustawy umożliwiającej przenoszenie rezydencji podatkowej jednym druczkiem, uchwalonej w 3 minuty w Madrycie w wiadomym celu. Artykuł na który powołuje się Forbes pochodzi z „El Mundo”, czyli madryckiego dziennika niegrzeszącego, delikatnie mówiąc, obiektywizmem w relacjonowaniu całej sprawy.

      Kapitał który teraz wyprowadzony zostanie z Katalonii dla bezpieczeństwa w razie faktycznej niepodległości w dużej części do niej wróci – częściowo dlatego, że jest to najszybciej rozwijający się region w Hiszpanii, z największą klasą średnią, a poza tym – o czym prasa w Madrycie skrzętnie milczy – w odróżnieniu od Hiszpanii rozpocząłby działalność ze sporą nadwyżką budżetową.