Winicjatywa zawiera treści przeznaczone tylko dla osób pełnoletnich.

Treści na Winicjatywie mają charakter informacji o produktach dostępnych na rynku a nie ich reklamy w rozumieniu Ustawy o wychowaniu w trzeźwości (Dz.U. 2012 poz. 1356).

Winicjatywa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.

Zapisz się do naszego newslettera!

Dowiedz się przed innymi o najlepszych winach, promocjach i degustacjach.

Opuść stronę

Polub nas na Facebooku! Bieżące informacje, ciekawostki i konkursy.

Marcin
Jagodziński

8 komentarze

31X2012

10 rzeczy o porto

10 rzeczy, które zawsze chcieliście wiedzieć o dziwnym winie zwanym porto

1. Co to takiego? – Portugalskie wino wzmacniane (alkoholizowane, czyli takie, do którego dodano destylatu), najczęściej słodkie lub półsłodkie, białe, czerwone lub różowe, o zawartości alkoholu 18–22%.

Douro port wine region map

Region produkcji porto wyróżniony po prawej. © Douro.netbila.net.

2. Gdzie powstaje? – W wyznaczonym regionie wzdłuż rzeki Douro w północnej Portugalii. Jest to prawdopodobnie najstarszy wydzielony region winiarski na świecie (1755 r.). Każda butelka prawdziwego porto oznaczona jest specjalną banderolą potwierdzającą to miejsce pochodzenia.

Dolina Douro

Winogrona, z których powstaje porto dojrzewają w pięknych okolicznościach przyrody. I niepowtarzalnych.

3. Jakie są rodzaje porto? – Podstawowy podział czerwonego porto to ruby (wino starzone w butelkach) i tawny (wino starzone w beczkach). Wśród ruby wyróżniamy m.in. oznaczane rocznikiem vintage port, produkowane jedynie w najlepszych latach, single quinta port produkowane z pojedynczych parceli (niekoniecznie w latach najlepszych dla całego regionu; także oznaczone rocznikiem) oraz „zwykłe” ruby, produkowane na ogół na rynek masowy (na etykietach lepszej jakości nierocznikowego ruby pojawia się dopisek „reserve”). Z kolei starzone w starych 500-litrowych beczkach tawny oferowane jest jako tawny 10-, 20-, 30- lub 40-letnie – jest to wino mieszane z różnych roczników (wiek oznacza średnią). Z kolei colheita to wino tawny z jednego rocznika. Pośrednim, choć zaliczanym do ruby rodzajem porto jest late bottled vintage: porto dojrzewające przez 4–6 lat w beczkach, następnie butelkowane. Oprócz czerwonego powstają także porto białe (z niewielkimi wyjątkami jest winem masowym) oraz od niedawna także porto różowe.

Biale porto 1971

Kolor białego porto z rocznika 1971.

4. Jak smakuje porto? – Porto jest winem słodkim lub półsłodkim: w momencie dolania alkoholu (tzw. aguardente) fermentujący moszcz zawiera  jeszcze sporo cukru resztkowego. Porto typu ruby, zwłaszcza młode, bogate jest w taniny, ma smak zbliżony do typowego smaku czerwonego wina. Tawny z kolei, przechowywane w beczkach, szybciej się utlenia, z upływem czasu wino przybiera kolor bursztynowy. Wyczuwa się w nim aromaty kandyzowanych owoców, fig, karmelu lub orzechów. Białe porto w młodości jest lżejsze i brakuje mu głębi czerwonego porto, ale potrafi być też zaskakująco wyrafinowanym winem, gdy trafimy na starszy rocznik; zbliża się wówczas charakterem do tawny.

Te grona nie czekają na inspektora Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który z atlasem w ręku sprawdzi, jaki to szczep.

5. Z czego się je robi? – Porto można produkować z blisko 100 odmian winorośli i niemal zawsze jest ono kupażem wielu szczepów. Region ma bardzo długą tradycję uprawy i wiele winnic, zwłaszcza starszych, obsadzonych jest mieszanką szczepów (czasem białe winogrona rosną wśród czerwonych). Najczęstsze szczepy, z których produkowane jest czerwone porto to Tinta Barroca, Tinta Cão, Tinta Roriz (czyli Tempranillo; Portugalczycy uważają, że dolina Douro jest kolebką tego kojarzonego z Hiszpanią szczepu), Touriga Franca i Touriga Nacional.

Deptać tradycję czy winogrona? Dylemat producentów porto.

6. Jak się produkuje porto? – Tradycją regionu jest winifikacja w otwartych granitowych kadziach (właściwie basenach) zwanych lagares. Robotnicy zbierający winogrona po zakończeniu pracy w polu i posileniu się, przez kilka godzin (często w rytm muzyki) miażdżyli grona własnymi nogami (umywszy je uprzednio). Taką tradycyjną metodę stosuje się coraz rzadziej: winogrona miażdżone są w lagares, a potem fermentują w tradycyjnych kadziach lub całkowicie z „nożnej” obróbki się rezygnuje. Gdy nastąpi częściowa fermentacja (mniej więcej połowa cukru zamieni się w alkohol), dolewana jest aguardente: mocny winiak, zawierający około 77% alkoholu, tak by fermentacja została zatrzymana. Wino jest nastepnie przetaczane do stalowych pojemników, gdzie pozostaje przez zimę. Dopiero na wiosnę trafia, na dłużej lub krócej, do beczek ze starego dębu.

Porto z winorośli, które się filoksery nie boją. Odwaga nie staniała, jak widać.

7. Ile kosztuje? – Niewiele jest win, które mają taką rozpiętość cen, jak porto. Najtańsze kosztować może kilka euro. Górnego pułapu cen najstarszych roczników nie sposób określić, ale są to tysiące euro. W Polsce najtańsze przyzwoite porto w dyskoncie kosztuje ok. 20 zł, za LBV od dobrego producenta trzeba zapłacić 60–80 zł, tawny 10-letnie – 80–100 zł, vintage to już 150 zł i więcej.

8. Gdzie kupić porto? – W Polsce dostępność porto nie jest najlepsza. Jedną lub dwie tanie etykiety ma zawsze w ofercie Biedronka. Porto ze średniej półki najlepiej kupować w Marks & Spencer. Wina od uznanych producentów proponują importerzy: Atlantika (Niepoort), Mielżyński (Vallado, Vale Meão, Vale Dona Maria), Centrum Wina (Graham), Vininova (Burmester), Dom Wina (Quinta Nova), 101win.pl (Quevedo).

9. Jakie roczniki kupować? Wiele dobrych porto takich jak ruby reserve albo datowane tawny nie ma rocznika, więc można je kupować bez zastanowienia. Dla porto LBV rocznik ma mniejsze znaczenie (w tej chwili butelkowane są roczniki 2006–2008) i jest to dobre wino do rozpoczęcia przygody z porto. Colheita trafia na rynek w stanie gotowym do picia i tutaj też rocznik ma mniejsze znaczenie. Do długiego starzenia przeznaczone są wina typu vintage i single quinta. Te pierwsze produkuje się tylko w najlepszych rocznikach, które są „deklarowane”: z ostatnich lat były to 2007, 2003, 2000, 1997, 1994. Wino vintage należy wypić albo bardzo młode, w fazie owocowej, czyli tuż po wypuszczeniu na rynek (dziś – 2009 albo 2007), albo odczekać co najmniej 10 lat. Porto może się starzeć prawie bez końca! Nawet roczniki 1955 czy 1963 są dziś w świetnej formie. Umiarkowanie niedrogie roczniki, których warto poszukać do picia w najbliższych latach: 1991, 1983, 1982, 1977, 1975.

queijo da serra

Jeśli nie stilton, to słynny portugalski ser queijo da serra. © Chá com Porradas.

10. Z czym to pić? – Porto można z powodzeniem pić samo, tradycją jest jednak picie go po posiłku lub do deseru. Ruby pasuje świetnie do deserów zawierających kawę, ciemne owoce, radzi sobie (choć niektórzy nie zgadzają się z tym zdaniem) nawet z czekoladą. Dobre vintage porto podawane bywa także z dojrzałymi serami (np. stilton). Jeśli serwujemy tawny do sera, powinien być to ser o łagodnym, ale wyraźnym smaku. Jest to jednak typowe wino deserowe, przy czym pasuje do mniej intensywnych słodkości niż ruby (crème brûlée, lody waniliowe, desery zawierające np. banany). Białe porto można podawać jako aperitif.

Podobne
artykuły

Komentarze

  • Lucas31

    Proszę o Pańską opinie na temat dwóch dostępnych w Polsce producentów Porto a mianowicie: Rozes oraz Pocas.
    Z góry dziękuje za pomoc.

  • http://bonkowski.wordpress.com/ Wojciech Bońkowski

    U Rozesa podobają mi się bardziej tawny niż vintage. Szczególnie 10-letnie w złotej butelce.
    Od Pocas znam niezłe wina wytrawne, natomiast porto nie próbowałem.

  • Anonim

    U Mielża jest jescze Van Zeller. To ktoryś z tych wymieninych w artykule?

  • http://bonkowski.wordpress.com/ Wojciech Bońkowski

    Van Zeller = Quinta do Vale Dona Maria.

  • Marzena

    Obecnie tj. 2013 r. porto ruby mozna kupic w żabce. Jest to wino importowane prosto z Portugali i nie jest podrabiane. Jest to informacja z pewnego źródła.

  • ja

    Ta cena quinta do noval to chyba jakaś pomyłka, skoro w internecie można je znaleźć za ok. 300$

    http://www.wine-searcher.com/wine-5894-1963-quinta-do-noval-vintage-port-portugal

  • http://www.bonkowski.me/ Wojciech Bońkowski

    Na linku z Wine Searchera jest Quinta do Noval Vintage Port. A na zdjęcie – Noval Nacional. Drobna różnica…

  • ja

    A to dzięki za czujność :)